Bazı önemli sanatçılar ve eserleri

24/8/2006 · Kategori: Edebiyat

DİVAN EDEBİYATI  (13 YY-18 YY)

 

Hoca Dehhani’yle bu dönem başlamıştır.

 

13.YY

Hoca Dehhani, Sultan Veled

 

14.YY

Ahmedi: İskendername ( mesnevi)

Aşık Paşa: Garipname (nesir)

 

15.YY

Şeyhi: Harname (satirik mesnevi) Hüsrev-i Şirin (mesnevi)

 

16.YY

Baki (Sultanü’ş-Şuara- şairlerin sultanı): Dini konuda hiç yazmamış  Kanuni Mersiyesi

 

Fuzuli :Azeri lehçesiyle, dini konularda yazmıştır. Leyla vü Mecnun(mesnevi), Su Kasidesi,    Şikayetname (mektup)                                                                      

 

Bağdatlı Ruhi :Terkib-i bentleriyle meşhurdur.

 

17. YY

Nef’i : Hiciv şairidir.  Siham-ı Kaza.

Nabi: Hikemi tarzın kurucusudur. Didaktik türde verdiği eserlerinde öğütler vermiştir. Hayriye (mesnevi),  Hayrabad (mesnevi),  Münşeat (mektup)

 

18. YY

Nedim: Mahallileşme akımının temsilcisidir. Hece ölçüsüyle bir türkü yazmıştır. Şarkı türünde eserleriyle tanınır.

Şeyh Galib: Dini tasavvufi konularde eser vermiş. Hüsn-ü Aşk (mesnevi)

 

DİVAN EDEBİYATINDA DÜZ YAZI TÜRLERİ

 

Mercimek Ahmet (15.yy): Kabusname

Sinan Paşa (15.yy) : Tazarruname (tasavvufi eser)

Evliya Çelebi (17.yy) : Seyahatname (10 cilt)

Katip Çelebi (17.yy): Mizanü’l-Hak (bilim, din,müzik vb. konular) Keşfü’z-zünun (bilimleri ve çeşitli eserleri tanıtır).  Cihannüma (coğrafya)

 TANZİMAT DÖNEMİ (1. DÖNEM)

 

Şinasi :Şair Evlenmesi (tiyatro), Müntehabat-ı Eşarım (şiir), Durub-u Emsal-i Osmaniye     

              (Osmanlı atasözleri)

Namık Kemal: Vatan yahut Silistre, Zavallı çocuk, Akif Bey, Kara Bela (tiyatro)

                           İntibah, Cezmi (roman), Tahrib-i Harabat (eleştiri)

 

Ziya Paşa :Zafername( yergi), Harabat (3 ciltlik divan şiiri antolojisi- divan şiirini göklere çıkarmış)

                    Şiir ve İnşa (makale) Başarılı yazılmış terkib-i bentleri vardır.

 

TANZİMAT DÖNEMİ (2. DÖNEM)

 

Recaizade Mahmut Ekrem: Zemzeme (şiir), Araba Sevdası, Muhsin Bey, Şemsa (roman)         

                                                 Afife   Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır (tiyatro)

 

Abdulhak Hamit Tarhan:Sahra, Belde, Ölü, Hacle, Makber (şiir)Tarık, Eşber… (tiyatro)

 

Samipaşazade Sezai: Sergüzeşt (roman), Küçük Şeyler (Batılı anlamda küçük öykü örneği)

 

Ahmet Vefik Paşa (tiyatro çevirileri): Kocalar Mektebi, Karılar Mektebi,Zoraki Nikah….

 

Şemsettin Sami: Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat (ilk yerli roman olarak kabul edilir)

 

Muallim Naci: Ateş-pare, Şerare, Fürüzan (şiir), Demdeme (eleştiri)

 

TANZİMAT DÖNEMİNDE “HALK İÇİN SANAT”

 

Ahmet Mithat : Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Beyle Rakım Efendi (roman) Letaif-i Rivayat

                           (çeviri öyküler) Ahmet Mithat Geleneği

 

SERVET-İ FÜNUN (EDEBİYAT-I CEDİDE)

 

Tevfik Fikret: Haluk’un Defteri, Şermin (hece ölçüsüyle yazılmış),Rübab-ı Şikeste, Tarih-i Kadim

Cenab Şehabettin: Şiirleri kitap halinde basılmamıştır. Evrak-ı Eyyam (söyleşi), Hac Yolunda (gezi)

Halit Ziya Uşaklıgil: Nemide, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar,Mai ve Siyah, Ferdi ve Şürekası..(roman)

Mehmet Rauf: Eylül, Genç Kız Kalbi (roman)

Hüseyin Cahit Yalçın : Nadide, Hayat İçinde (roman)

 

SERVET-İ FÜNUN DÖNEMİNDE “HALK İÇİN SANAT”

 

Hüseyin Rahmi Gürpınar :Şık, Şıpsevdi, Kaynanam Nasıl Kudurdu, Gulyabani, Kuyruklu Yıldız...

Ahmet Rasim : Ramazanlarıyla, bayramlarıyla, sokak satıcılarıyla eski İstanbul yaşamını anı ve  

                            fıkralarıyla işlemiştir.

 

FECR-İ ATİ EDEBİYATI

 

Ali Canip Yöntem: Geçtiğim Yol (şiir)

Mehmet Fuat Köprülü (Türk Edebiyatı Tarihçisi): Türk Edebiyatı Tarihi, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar

Yakup Kadri: Daha Sonra Milli edebiyat döneminde eserler vermiştir.Yaban, Kiralık Konak, Nur

                          Baba, Ankara, Hüküm Gecesi, Sodom ve Gomore (roman)

 

Refik Halit Karay: Daha Sonra Milli edebiyat döneminde eserler vermiştir.Bugünün Saraylısı, Nilgün,

                                 Sürgün, Yezidin Kızı (roman) Memleket Hikayeleri, Gurbet Hikayeleri

 

MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ

 

Ömer Seyfettin: Bomba, Yüksek Ökçeler, İlk Düşen Ak, Gizli Mabet (hikaye) Efruz Bey (roman)

Ziya Gökalp: Kızılelma, Altın Işık, Yeni hayat (şiir), Türkçülüğün Esasları, Türkleşmek, 

                         İslamlaşmak, Muaassırlaşmak (araştırma)

Mehmet Emin Yurdakul (Cenge Giderken) :Türk Sazı, Turan’a Doğru,

 

F. Nafiz Çamlıbel: Çoban Çeşmesi, Han Duvarları, Dinle NeydenBir Ömür Böyle Geçti (şiir)

                                  Canavar, Özyurt (oyun)

Halide Edip: Ateşten Gömlek, Sinekli Bakkal, Vurun Kahpeye, Handan, Tatarcık (roman)

                      Dağa Çıkan Kurt (Öykü) Mor Salkımlı Ev, Türk’ün  Ateşle İmtihanı (anı)

 

Reşat Nuri : Çalıkuşu, Dudaktan Kalbe, Acımak, Yeşil Gece, Yaprak Dökümü,(roman)

Falih Rıfkı Atay: Makale, anı, gez, yazısı, söyleşi türünde eserler vermiştir. Zeytindağı, Çankaya (anı)

           

19.YY’da BAĞIMSIZLAR

 

Mehmet Akif Ersoy: Safahat 7 cilttir (Asım, Gölgeler, Hakkın Sesleri, Fatih Kürsüsünde ,   

                                    Süleymaniye Kürsüsünde, Hatıralar)

Ahmet Haşim: Göl Saatleri, Piyale (şiir) Frankfurt Seyahatnamesi (gezi)

Yahya Kemal Beyatlı: Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgarıyla (şiir) Aziz İstanbul (makale)

 

CUMHURİYET DÖNEMİ

 

Orhan Veli: Garip, Vazgeçemediğim, Destan Gibi, Yenisi (şiir)

Oktay Rıfat Horozcu: Karga ile Tilki

Melih Cevdet Anday: Kolları Bağlı Odysseus, Rahatı Kaçan Ağaç (şiir)

Ahmet Kutsi Tecer: Şiirler (şiir), Koçyiğit Köroğlu, Köşebaşı (oyun)

Kemalettin Kamu : Bingöl Çobanları, Gurbet (şiir)

Ömer Bedrettin Uşaklı :Ufuk ve deniz özlemi konuları, Deniz Sarhoşları, Yayla Dumanı (şiir)

Ahmet Hamdi Tanpınar: Şiirler (şiir), Huzur, Saatleri Ayarlama Ensitüsü, Mahur Beste (roman)

                                        Abdullah Efendi’nin Rüyaları (hikaye)

N. Fazıl Kısakürek: Örümcek Ağı, Kaldırımlar, Çile (şiir) Bir Adam Yaratmak, Reis Bey (oyun)

Ahmet Muhip Dıranas: Şiirler (şiir-Fahriye Abla)

Cahit Sıtkı Tarancı: Ömrümde Sükut, Otuz Beş Yaş, Düşten Güzel (şiir) Ziya’ya mektuplar (mektup)

Fazıl hüsnü Dağlarca: Çocuk ve Allah, Havaya Çizilen Dünya,Üç Şehitler destanı (şiir)

Behcet Necatigil: Kapalıçarşı, Eski Toprak (şiir)

Cahit külebi: Atatürk Kurtuluş Savaşında, Rüzgar, Adamın Biri…(şiir)

Memduh Şevket Esendal: Ayaşlı ve Kiracıları (roman) Mendil altında (hikaye)

S. Faik Abasıyanık: Semaver, Sarnıç, Mahalle kahvesi, Lüzumsuz Adam (hikaye), Maderı Maişet

                                   Motoru, Kayıp Aranıyor (roman)

Peyami Safa: Dokuzuncu Hariciye koğuşu,Fatih Harbiye, Sözde Kızlar, Bir Tereddüdün  Romanı

Haldun Taner: On İkiye Bir Var, Şişhaneye Yağmur Yağıyordu( roman) Keşanlı Ali destanı

                         Gözlerimi Kaparım Vazifemi yaparım,Sersem Kocanın kurnaz Karısı (oyun)

Nurullah Ataç: deneme ustası

Kemal Tahir: Esir Şehrin İnsanları, Köyün Kamburu, Yorgun savaşçı,  Devlet Ana, Kurt kanunu(roman)

Orhan Kemal: Serseri Milyoner, Müfettişler Müfettişi, Murtaza Kanlı Topraklarda, Kaçak, Hanımın  

                       Çiftliği, Cemile,

Yaşar Kemal : İnce Memed, Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yer Demir Gök Bakır, Binboğalar Efsanesi, 

                        Ağrıdağı Efsanesi

Tarık Buğra: Osmancık, İbişin Rüyası, Küçük Ağa, Gençliğim Eyvah

Necati Cumalı: Tütün Zamanı (Zeliş), Acı Tütün, Viran Dağlar (roman)

Rıfat Ilgaz: Hababam Sınıfı, Karartma Geceleri, Halime Kaptan

Sabahattin Ali: Kuyucaklı Yusuf (roman)                                                      

  T.Dili ve Ed. Öğrt.

 

Yorum (yok) Yorum yaz!

ONLAR BÖYLE YAZIYORMUŞ

23/8/2006 · Kategori: Edebiyat

 

???
Onun yazı masası üzerinde ekşi ya da çürük elma bulunurmuş. Yazar, elmayı sık sık koklamaktan hep hoşlanırmış. Bu koku ona, yağmurdan sonra bir ormanda; otlar, yapraklar arasındaymış duygusunu veririmiş. Böylece içinde bulunduğu ortamın havasından uzaklaşıp bir düş evresine girermiş. Bu tutkusu nedeniyle banyoda su içinde yazdığı da olurmuş.

DİCKENS;
Romanlarını büyük, görkemli bir çalışma odasında kaleme alırmış. Düzgün bir el yazısıyla mavi renkli kağıtlar üzerine, kağıdın rengine yakın tonda bir mürekkep kullanırmış.

ALEKSANDRE DUMAS;
En süsülü giysilerini kuşanıp yakasına da bir çiçek yerleştirdikten sonra otururmuş yazı masasının başına ve hiç ara vermeden çalışırmış. Hatta romanını bitirmeden evden çıkmamak için ayakkabılarını ve çalışma odasının anahtarını hizmetçisine verirmiş.

BALZAC;
Başucunda yanan bir mum olmadan hiçbir şey yazamazmış. Mumunu gündüzleri bile yakarmış. Kahve tiryakiliği ile de tanınan Balzac'ın bir başka özelliği ise; çoğu zaman yazı yazarken başına bir yün atkı sarıp ayaklarını da suya sokması

BERNARD SHAW;
Evinin bahçesine bir kulube yaptırmış.
Tüm yazılarını burada kaleme almış. Shaw, kendine göre düzenleyip geliştirdiği bir steno yazısı kullanırmış. Sonradan daktilo ile yazmaya başlamış. Ancak silik şeritlerden nefret edermiş. Şerit silikleşince makineyi kaptığı gibi tamirciye götürüp şeritini değiştirirmiş.


EDGAR WALLECE;
Çalışmaya başlamadan önce bir işçi tulumu giyer sonra da kendini hava akımından korumak için çevresini cam paravanalarla çevirttiği büyük masasının başına geçermiş. Bir yandan çok şekerli çay içer bir yandan da mikrofona konuşurmuş. Genellikle gündüzleri uyur geceleri çalışırmış.

HENRY JAMES;
Ayakta yazanlardanmış. Çalışma odasının çeşitli yerlerine yüksek sehpalar yerleştirir;bunların üzerine kağıtlarını dağıtırmış. Düşüne düşüne dolaşır aklına gelen tümceyi en yakınındaki kağıda geçirirmiş. Bu tümceleri de sonradan birbirine monte edermiş.

MARK TWAİN;
O da yatakta yazanlardanmış. Yatağa uzanır, kağıtları dizinin üzerine yerleştirip başlarmış kalem oynatmaya. Yazdıklarını da genellikle yatağın üstüne ya da yere atarmış.

VIRGINIA WOOLF
Kitaplarının çoğunu ayakta yazmış.

Yorum (yok) Yorum yaz!